Najogólniej przez poradnictwo przy sprzedaży (poradnictwo sprzedażowe) rozumie się udzielanie klientom wyczerpujących wyjaśnień i podstawowych porad dotyczących jakości produktów spożywczych, ich składu chemicznego, wartości odżywczej, cha­rakterystycznych właściwości, zastosowania i przechowywania. Odbiorców może interesować wiele zagadnień związanych z danym artykułem spożywczym i powinni oni znaleźć w osobie sprzedawcy rzetelnego informatora, doradcę, a nawet w pewnych wypadkach swojego rodzaju eksperta i „męża zaufania". Udzielanie porad kli­entom jest częścią składową pracy zawodowej i obowiązków sprze­dawcy (i magazyniera, jeżeli prowadzona jest sprzedaż magazy­nowa), a jednocześnie wchodzi w zakres podstawowych elemen­tów kultury sprzedaży. Ze względu na zasadniczą rolę jaką spełniają artykuły spożyw­cze i ich znaczną różnorodność asortymentową, poradnictwo przy sprzedaży tych artykułów odznacza się specyfiką i wymaga grun­townego znawstwa. Specyfika poradnictwa przy sprzedaży produktów żywnościo- wych powiązana jest w pierwszym rzędzie z takim podstawowym zagadnieniem jak „jakość" produktów spożywczych, co łączy się z zasadniczym postulatem zdrowego i pełnowartościowego poży­wienia. Co prawda na jakość produktów spożywczych składa się wiele elementów, ale na ich czoło wybija się wartość biologiczna, która obejmuje wartość odżywczą produktu spożywczego, smako-witość i znaczenie dla utrzymania zdrowia ludzkiego. Obecnie, gdy z jednej strony propaguje się zasady racjonalnego odżywiania się, a z drugiej — gdy narasta zagadnienie tzw. chorób cywilizacyj­nych (choroby serca, nerwów, przewodu pokarmowego), klienci — konsumenci chcieliby mieć jak najwięcej informacji o tak zro­zumiałej wartości użytkowej towarów spożywczych. Występuje też u odbiorców obawa przed chemicznymi środkami i metodami konserwowania żywncści oraz przed stosowanymi chemicznymi środkami ochrony roślin (pestycydami). Jeżeli na opakowaniu ar­tykułów spożywczych zadeklarowane są (zgodnie z przepisami) stosowane konserwujące środki chemiczne, to odbiorcy chcieliby uzyskać rzetelne informacje dotyczące tych środków i ich nieszko­dliwości. Jeżeli stosowane są w produkcji rolnej chemiczne środki ochrony roślin, to chcieliby wiedzieć, czy nie ma ich pozostałości na powierzchni artykułów spożywczych lub czy nie zmienił się ich skład chemiczny, wartość odżywcza itp. Warto wspomnieć, że chociaż odpowiedni wygląd zewnętrzny artykułów spożywczych jest jednym z podstawowych wymagań konsumenta, to jednak w dziedzinie niektórych produktów spo­żywczych'(bezpośrednie płody rolne) nie stanowi wymagania bez­względnego. Na przykład niektórzy klienci wolą kupować owoce ziarnkowe (jabłka, gruszki) z wadami wyglądu zewnętrznego, gdyż nabierają wtedy przeświadczenia, że nie były one opryskiwane chemicznymi środkami ochrony roślin. Ze specyfiką poradnictwa stosowanego przy sprzedaży artyku­łów spożywczych łączy się ściśle duże znawstwo problematyki pro­duktów żywnościowych, czyli szeroko pojęte towaroznawstwo. Rzetelna wiedza towaroznawcza umożliwia sprzedawcy nawiąza­nie właściwego kontaktu z klientami, prowadzenie stosownych roz­mów sprzedażowych i udzielanie wymaganych informacji i porad. Szczególnie w sklepie samoobsługowym przewodnim zajęciem sprzedawcy będzie udzielanie informacji i porad. Jednocześnie dzięki odpowiednim zasobom wiedzy towaroznawczej zyska sobie sprzedawca zaufanie klientów oraz ich wdzięczność, co przysporzy mu satysfakcji z dobrze pojętego i spełnianego obowiązku zawo-dowo-społecznego. W poradnictwie sprzedażowym z zakresu problematyki arty­kułów spożywczych można wyróżnić następujące działy i rodzaje informacji i porad. wyjaśnianie napisów na etykietach i opakowaniach artyku­łów spożywczych, poradnictwo z zakresu szeroko pojętej jakości artykułów spożywczych — łącznie z ich wartością biologiczną, poradnictwo dotyczące właściwości użytkowych, przezna­czenia oraz praktycznych form stosowania produktów spożyw­czych, poradnictwo dotyczące racjonalnego przechowywania ży­wności oraz jej trwałości, poradnictwo z zakresu doboru asortymentu produktów spo­żywczych. W poradnictwie sprzedażowym często wykorzystywane mogą być wiadomości o danym artykule spożywczym umiesz­czone na opakowaniach i etykietach. Wyjaśnianie, że na przykład dokładniejsze dane znajdują się w przepisie lub w danych wydrukowanych na opakowaniu, może być również wy­starczającą informacją dla nabywcy. Uprzejmość i kultura sprze­daży wymaga, aby na prośbę klientów, a zwłaszcza osób starszych, przeczytać im stosowne napisy, a następnie je dodatkowo wyjaś­nić. Zasad poradnictwa nie można ograniczać tylko do wyjaśnia­nia wiadomości zawartych na etykietach i opakowaniach, gdyż często odbiorców interesują jeszcze inne dane dotyczące danego towaru żywnościowego. Poradnictwo z zakresu szeroko pojętej ja­kości artykułów spożywczych jest bardzo ważnym ele­mentem informatyki sprzedażowej. Ta dziedzina poradnictwa bę­dzie się stale rozszerzała w miarę wzrastania ilości produktów spożywczych przygotowanych do sprzedaży w opakowaniach, por­cjach i małych jednostkach przeznaczonych do jednorazowego użytku. Będzie też narastała potrzeba informowania o wartości biologicznej produktów żywnościowych, gdyż propagowane szero­ko zasady racjonalnego odżywiania się naszego społeczeństwa znajdują, coraz większy posłuch i uznanie. W skład tego rodzaju poradnictwa wchodzić będą zazwyczaj łącznie zagadnienia nomi­nalnej jakości towarów, ich składu chemicznego i wartości od­żywczej (rozpatrywanej na osnowie wartości biologicznej). Poradnictwo z zakresu praktycznych form stosowania artykułów spożywczych obejmuje za­równo zagadnienia jakościowe jak i ilościowe. W zagadnieniach pierwszego typu chodzi głównie o porady i informacje gospodar-czo-kulinarne, np. jak należy nowy artykuł spożywczy przyrządzić w domu, jak należy smażyć tzw. nowe ryby, czy daną konserwę spożywać na zimno, czy tylko na gorąco. W drugim wypadku chodzi o ilościowe dozowanie danego produktu spożywczego, np. klient może zapytać, ile ma użyć drożdży suszonych zamiast droż­dży świeżych do wypieku lub ile ma kupić cukru do przygotowa­nia sposobem domowym soku słodzonego (syropu) z 2 kg wiśni itp. W poradnictwie dotyczącym przechowywa­nia artykułów spożywczych w gospodarstwie domo­wym powinno się rozróżniać produkty żywnościowe trwałe i nie­trwałe oraz podawać czas oraz optymalne warunki przechowy­wania. Informowanie o racjonalnym przechowywaniu artykułów spożywczych przyczynia się do redukowania marnotrawstwa żyw­ności w gospodarstwie domowym oraz zapobiega konsekwencjom spowodowanym spożywaniem produktów żywnościowych ogólnie nazywanych „nieświeżymi". Poradnictwo z zakresu doboru asortymen­tu towarowego dotyczy zazwyczaj nowych towarów spo­żywczych (np. koncentratów spożywczych, towarów porcjowanych, wyrobów garmażeryjnych itp.) oraz okolicznościowego doboru pro­duktów spożywczych (np. w związku z przyjęciem gości, odwie­dzinami chorej osoby w szpitalu, przygotowaniami do wycieczki itp.). Należy wówczas przedstawiać klientowi odpowiednio „udoku­mentowany" asortyment towarów, pozostawiając szczegółowy wy­bór samemu klientowi. Przytoczone przykładowo rodzaje poradnictwa sprzedażowego nie wyczerpują oczywiście wszystkich zagadnień, ale wskazują na ich różnorodny charakter i duży zakres.